Abdest, belli
organları usulüne uygun olarak yıkamak ve
meshetmek suretiyle yapılan bir
temizliktir. Abdest
her şeyden önce her türlü pislik ve kirlilikten
kurtulmak, yani maddî ve manevî bütün pislik ve
mikroplardan uzak kalmak için İslam'ın emrettiği
önemli bir ibadettir. Mikrobun en kolay ürediği
yer ağızdır. Ağızdan başlayarak el, yüz ve
ayakların günde beş defa temizlenmesi İslam'ın
temizliğe verdiği önemi gösterir. Böylelikle
İslam yüzyıllar önce temizliğin üzerinde durup
insanoğlunu maddî-manevî her türlü pislik ve
mikroptan korumayı hedeflemiştir. Bunun yanında
abdest alan bir insan, kendini manen temiz ve
rahat hisseder ve bu güzel his ve temiz duyguyla
Allah'a ibadete durur. Bu da ruhun temizliğini
sağlamaktadır. İnsanın yaratılış gayesi olan
Allah'a kulluk böyle bir temizleme ameliyesi ile
başlayınca insanoğluna vereceği zevk ve
rahatlığın değeri sonsuzdur. İnsan abdestle
bedenen ve manen temizlendikten sonra Allah'ın
huzuruna çıkar. Böyle bir temizlenme ile günlük
bütün yorgunlukları ve yükleri geride
bırakır. Abdest almakla,
dünyevî ve uhrevî bir çok fazilet ve güzellikler
elde edilir. Hz. Peygamber (s.a.s.) abdestle
ilgili olarak şöyle
buyururlar; "Bir
müslüman abdest alıp yüzünü yıkadığında,
yüzündeki azaların işlediği bütün günahları; el
ve ayaklarını yıkadığında el ve ayaklarıyla
işlediği bütün hata ve günaları, su damlalarıyla
beraber akıp gider ve kendiside tertemiz olur.
Hatta kirpik ve tırnak diplerindeki
günahlarından eser kalmaz. Adap ve erkanına
uymak suretiyle abest alıp kıbleye dönerek:
"Eşhedü en la ilahe illallahü vahdehu la şerike
leh ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve
Rasülühü" diyen bu kul için cennet kapıları
açılmıştır; o, cennet kapılarının dilediğiden
içeri girer. "(Müslim Tahare, 32, 33; Tirmi
Tahare, 2). Abdestsiz Olarak Yapılması Yasak Olan
Hususlar: 1- Namaz kılmak. 2-
Kur'an-ı Kerim'e el sürmek. 3- Tilavet
secdesi yapmak. 4- Cenaze namazı
kılmak. 5- Kabe'yi tavaf etmek.
Abdestin
Farzları 1 - Yüzü
Yıkamak Yüzün
bir defa yıkanması farzdır. Yüzün sınırları,
saçın bittiği yerden sakal veya çene altına,
kulakların köklerine kadar olan bölümdür.
Gözlerin içine suyun ulaştırılması gerekmez.
Ancak abdest alırken gözler sıkılmaz, tamamen
açık bırakılmaz. Normal bir şekilde yüz yıkanır.
Dudaklar yumulduğu zaman, dışarda kalan kısımlar
yüzün sınırlarıdır. Sakal, bıyık ve kaşın altına
suyu ulaştırmak gereklidir. 2-
Kolları Yıkamak Parmak
uçlarından kol dirseklerine kadar -dirsekler de
dahil- olan kısmı bir defa yıkamak farzdır. Eğer
iğne ucu kadar kuru bir yer kalırsa veya
tırnağının altına suyu geçirmeyecek (hamur,
boya, çamur vb.) bir madde bulunursa, abdest
alınmış sayılmaz. Ancak boyacıların
tırnaklarındaki boyalardan kaçınmanın mümkün
olmamasından dolayı bunlar abdeste zarar vermez.
Tırnaklar parmak uçlarından dışarı taşacak kadar
uzamış olursa o fazlalığı da yıkamak gerekir.
Bir kimse abdest aldıktan sonra bu uzamış
tırnağı keserse abdestini yenilemesi gerekmez.
Parmakta yüzük var ve bu geniş ise abdest
alırken bunu oynatmak sünnet, eğer yüzük dar ve
altına su geçirmeyecek kadar parmağa oturmuşsa
onu oynatmak farzdır. 3- Başı
Meshetmek Mesh,
sözlükte eli bir şeyin üzerinden geçirmek
demektir. İbadet hukukunda ise suyun bir vücut
organına isabet etmesidir. Başın
meshedilmesindeki farz oranı alın miktarıdır. Bu
miktar ise başın dörtte biridir. Meshederken üç
veya daha fazla parmağı kullanmak gerekir. İki
parmakla yapılan mesh caiz değildir. Başa
giyilen sarık veya takke üzerine meshetmek
geçerli değildir. Kadınlar da baş örtüleri
üzerine meshedemezler. 4- Ayakları
Yıkamak Sağlam ve
çıplak ayakları topuklarıyla birlikte bir defa
yıkamak farzdır. Yaralı veya mestle örtülü
ayakları yıkamaya gerek olmayıp sadece meshetmek
yeterlidir. Maide Süresi 6. ayette geçen topuk
topuk= ka'b, ayağın iki tarafından inak kemiğine
bitişik kemiktir. Rasulullah (s.a.s.): "Vay
ateşten o topukların haline... " (Buhari, İlim
30; Vudü', 27,29; Müslim, Tahare, 25-28,30; Ebû
Davud, Tahare, 46) buyurduğu ve ayakların
tamamen yıkanmasını emrettiği bilinmektedir. Bir
kimsenin ayağında yarık varsa ve o yarığa su
sızdırmayan bir ilaç sürülmüşse, o kimse ayağını
yıkadığı zaman, su yarığın altına geçmezse bu
durumda su, ayağa zarar verecekse abdest yerine
getirilmiş sayılır ve bu caizdir. Ancak su zarar
vermiyorsa abdest tam olarak alınmış sayılmaz.
Dolayısıyla zarar vermediği takdirde yarıklara
su ulaşacak şekilde yıkamak
gereklidir.
ABDESTİN
SÜNNETLERİ 1- Abdeste başlarken "Euzu ve
Besmele" çekmek. 2- Abdeste niyet
etmek. 3- Önce bileklere kadar elleri
yıkamak. 4- Misvak kullanmak veya
dişleri parmakla ovalamak. 5- Ağıza ve
burna üçer defa su vermek. (mazmaza ve
istinşak) 6- Kulakları, boynu mesh
etmek. 7- Başın tamamını mesh
etmek. 8 - Yıkanması gereken uzuvları
üçer defa yıkamak. 9- Abdeste organları
ara vermeden yıkayarak devam etmek. 10-
Sırayı bozmamak. 11- Abdest almaya sağ
taraftan başlamak
ABDESTİN EDEBLERİ 1- Abdest alırken
başkasından yardım istememek. 2- Abdest
alırken suyun sıçramaması için dikkatli
davranmak. 3- Kıbleye doğru yönelmek. 4-
Gereksiz yere konuşmamak. 5- Niyet ederken
dil ile niyet etmek. 6- Her uzvu iyice
ovmak. 7- Abdest dualarını okumak. 8-
Kullanılmış su ile abdest almamaya dikkat
etmek. 9- Her uzvu yıkarken niyeti korumakla
birlikte "Bismillah" demek. 10- Kulağı
meshederken serçe parmaklarının uçlarıyla kulak
deliklerini meshetmek. 11- Burna ve ağıza
suyu alırken sağ eli kullanmak. 12- Sol el
ile sümkürmek. 13- Özür sahibi olmayan
kimsenin namaz vaktinden önce abdest
alması. 14- Abdest bittikten sonra kıbleye
karşı ayakta kelime-i şehadet getirmek ve dua
yapmak, biraz su içmek. 15- Durgun ve akarak
yer değiştiren sular ile birikinti halindeki
sulara ve Kıble'ye karşı abdest
bozulmaz.
ABDESTİ
BOZAN DURUMLAR 1- İdrar veya dışkı
yollarından yani ön ve arkadan herhangi bir
şeyin çıkması. (İdrar, dışkı, yel, vedi, mezi,
meni, kurt vb.) 2- Aklın
idrak gücünü gideren hususlar; uyumak, bayılmak,
delirmek, sarhoş olmak vs.dir. Ancak oturduğu
yerde kıpırdamadan uyuyan kimsenin abdesti
bozulmaz. 3- Vücudun
herhangi bir yerinden kan, irin veya sarı su
çıkması ve etrafına yayılması. Ağızdan akan kana
bakılır, şayet bu kan tükrük kadar veya
tükrükten fazla ise abdesti
bozulur. 4- Ağız dolusu
kusmak. 5- Cinsi
münasebette bulunmak. 6-
Tam olarak cinsi ilişki olmasa bile kadın ve
erkeğin çıplak ve ince bir elbise ile
vucutlarının veya tenasül uzuvlarının birbirine
değmesi. 7- Teyemmüm yapan
kimsenin su bulması. 8-
Namazda sesli gülmek.
ABDESTİ BOZMAYAN
DURUMLAR 1- Kişinin ön veya arka
yollarından başka vücudunun herhangi bir
yerinden kan çıkıp, bir damla halinde
kalması. 2- Kabuk bağlamış
bir yaranın kan çıkmadan kabuğunun
düşmesi. 3- Yaradan,
burundan yahut kulaktan bir vücud kurdunun
düşmesi. 4- Tenasül uzvuna
(cinsi organına) el
sürmek. 5- Kadın vücudunun
herhangi bir yerine
dokunmak. 6- Ağız dolusu
olmayan kusuntu. 7-
Ağızdan çıkan balgam. 8-
Oturduğu yerde veya namazda
uyumak. 9- Ağlamak.